Przejście do gospodarki postwęglowej oznacza zmiany, które są zarówno dalekosiężne, jak i bezprecedensowe. Pojęcie, że przejście dekarbonizacyjne musi obejmować wiele form sprawiedliwości, zyskuje na popularności. W odpowiedzi koncepcja Sprawiedliwej Transformacji (ST) stała się jeszcze bardziej popularna – a zamieszanie wokół jej znaczenia jeszcze większe. W tym artykule zostaje wskazane, że termin ST wymaga aktualizacji, aby rozwinąć swoją pełną moc koncepcyjną do analizy i oceny szybkich i rozległych transformacji energetycznych, które już trwają. Po przejrzeniu różnych zastosowań ST w praktyce i nauce proponuję, aby termin ten był używany jako koncepcja analityczna dla trwającego procesu transformacji. Koncepcja ST może zapewnić zintegrowaną, całościową perspektywę sprawiedliwości (proceduralną, dystrybucyjną, uznaniową i naprawczą), która może pomóc w identyfikacji systemowych rozwiązań w celu rozwiązania problemów środowiskowych i społecznoekonomicznych. Różniłoby się to od podejść redukcjonistycznych, które wywodzą się z tradycyjnych podejść technologicznych;
te zbyt często pomijają negatywne skutki uboczne i szersze implikacje sprawiedliwości wynikające z reorganizacji praktyki gospodarczej. Poważne traktowanie implikacji złożonych systemów o trudnych do przewidzenia skutkach ma również konkretne implikacje dla interwencji politycznych na wszystkich szczeblach zarządzania. W szczególności należy zająć się wieloma nierównościami społecznymi w celu zapewnienia odporności dekarbonizacji całego systemu w obliczu niestabilności, nieprzewidywalności i bezprecedensowych zmian.

The transition to a post-carbon economy represents far-reaching and unprecedented changes. The notion that the decarbonization transition must encompass multiple forms of justice is gaining ground. In response, the Just Transition (JT) concept has become even more popular – and the confusion about what it means even greater. This article argues that the term JT requires updating to develop its full conceptual power for analyzing and assessing the rapid and extensive energy transitions that are already underway. After reviewing the various uses of JT in practice and scholarship, I propose that the term be used as an analytical concept for the ongoing transition process. The JT concept can provide an integrated, holistic perspective on justice (procedural, distributive, discretionary, and remedial) that can help identify systemic solutions to address environmental and socioeconomic problems. This would differ from the reductionist approaches that derive from traditional technological approaches; these too often overlook the negative side effects and broader justice implications of reorganizing economic practice. Taking seriously the implications of complex systems with difficult-to-predict outcomes also has concrete implications for policy interventions at all levels of governance. In particular, multiple social inequalities need to be addressed to ensure the resilience of system-wide decarbonization in the face of instability, unpredictability and unprecedented change.