Zagrożenie zapadliskowe w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym (GZW) jest głównie wynikiem eksploatacji węgla kamiennego i rud metali. Eksploatacja ta zmieniła naturalną strukturę powierzchniowych warstw geologicznych i pozostawiła w nich pustki oraz podziemne budowle z pustkami. Pustki te mogą powodować powstawanie deformacji nieciągłych powierzchni przyjmujących formę zapadlisk. Ich wymiary przestrzenne zależne są od lokalnych warunków geologicznych, hydrogeologicznych oraz geometrii i przeznaczenia pozostawionych w górotworze po zakończeniu eksploatacji wyrobisk górniczych i pustek. Intensywność zagrożenia zapadliskowego znacznie wzrasta na terenach zatapianych kopalń podziemnych w okresie, w którym poziom wód zbliża się do powierzchni terenów płytkiej eksploatacji kopalin. Zależność ta uwidoczniła się na terenie kopalni Siersza w Trzebini. Całkowita likwidacja pogórniczego zagrożenia zapadliskowego w obszarze GZW, ze względu na różne uwarunkowania jest zadaniem niemożliwym do zrealizowania. Zagrożenie to można jednak minimalizować przez monitorowanie terenów pogórniczych z zastosowaniem różnych technik pomiarowych, analitycznych i informatycznych i na tej podstawie podejmować działania prewencyjne (realizacja projektów geotechnicznych i hydrogeologicznych). W artykule przedstawiono koncepcję prowadzenia monitoringu przez GIG-PIB w ramach realizacji zadania  wynikającego z nadania statusu państwowego instytutu badawczego (Rozporządzenie …2023) pt. Monitorowanie Zagrożeń Geodynamicznych i Hydrogeologicznych na Terenach Górniczych i Pogórniczych w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym oraz Zagrożeń Radiacyjnych. Jednym z elementów tych prac jest monitorowanie zapadlisk i prowadzenie bazy terenów o potencjalnym zagrożeniu zapadliskowym, która obejmuje również wyrobiska górnicze mające połączenie z powierzchnią  (szyby, upadowe, sztolnie).

The threat of skinholes in the Upper Silesian Coal Basin (USCB) is mainly the result of the exploitation of hard coal and metal ores. This exploitation has altered the natural structure of the near-surface geological layers, leaving voids and underground structures with voids. These voids can cause discontinuous surface deformations in the form of sinkholes. Their spatial dimensions depend on local geological and hydrogeological consitions, the geometry and purpose of the mining excavations and voids left in the rock mass after the exploitation has ended. The intensity of the sinkhole hazard signifivantly increases in areas of flooded underground mines during periods when the water level approaches the surface of shallow mining areas. This dependency was observed in the Siersza mine area in Trzebinia. Complete elimination of the post-mining sinkhole hazard in the USCB area is impossible due to various conditions. However, this hazard can be minimized by monitoring post-mining areas using various measurement, analytical, and IT techniques, and based on this, taking preventive actions (implementation of geotechnical and hydrogeological projects). The article presents the concept of monitoring by GIG-PIB as part of the task resulting from the granting of the status of a national research insitute (Regulation…2023) titled Monitoring Geodynamic and Hydrogeological Hazards in Mininig and Post-Mininig Areas in the Upper Silesian Coal Basin and Radiation Hazards. One of the elements of these works is monitoring sinkholes and maintaining a database of areas with potential sinkhole hazard, which also includes mining excavations connected to the surface (shafts, adits).