W artykule przedstawiono wyniki ponad 30-letniego monitoringu zagrożeń radiacyjnych występujących w podziemnych zakładach górniczych, prowadzonego przez Śląskie Centrum Radiometrii Środowiskowej Głównego Instytutu Górnictwa – Państwowego Instytutu Badawczego (GIG-PIB). Omówiono czynniki zagrożenia radiacyjnego w kopalniach: radon i jego krótkożyciowe produkty rozpadu, wody i osady o podwyższonej promieniotwórczości naturalnej. Opisano historię powstawania oraz obecne wymagania systemu kontroli zagrożenia radiacyjnego. Zaprezentowane w artykule historyczne dane badawcze obejmują: maksymalne stężenia energii potencjalnej alfa, stężenia izotopów radu 226 Ra, 228 Ra w wodach i osadach kopalnianych, a także maksymalne wartości rocznej dawki skutecznej od poszczególnych naturalnych źródeł zagrożenia radiacyjnego występującego w podziemnych zakładach górniczych. Artykuł stanowi podsumowanie doświadczeń zdobytych w ciągu półwiecza pracy nad bezpieczeństwem radioogicznym w górnictwie.

BituThe article presents the results of over 30 years of radiation hazard monitoring in underground mining facilities, conducted by the Silesian Centre for Environmental Radioactivity of the Central Mining Institute – National Research Institute (GIG-PIB). The main radiation hazard factors in mines are discussed, including radon and its short-lived decay products, as well as water and sediments with elevated natural radioactivity. The article outlines the historical development and current requirements of the radiation hazard control system. The historical research data presented include maximum concentrations of potential alpha energy, activity concentration of radium isotopes 226Ra, 228Ra in mine waters and sediments, and the highest annual effective does from individual natural sources of radiation hazard in underground mining environments. This paper summarizes the experience gained over half a century of work on radiological safety in the mning industry.